Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Sytuacja społeczno-gospodarcza Republiki Tadżykistanu w I kw. 2016 roku

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Jacek Michalski | 2016-11-17 12:24:40
informacja

Informacja

1.Produkt Krajowy Brutto

PKB Tadżykistanu w I kw. 2016 r. osiągnął 9.332 mln TJS (1,185 mld USD wg średniego kursu za marzec 2016 r., gdzie 1 USD = 7,8696 TJS) i w porównaniu z tym samym okresem 2015 r. wzrósł o 6,5%. W strukturze PKB 22% przypadało na handel, naprawy samochodów, AGD i przedmiotów osobistego użytku, hotelarstwo i działalność restauracyjną, 17,4% – na przemysł, w tym na energetykę, 15,1% – na transport, łączność i gospodarkę magazynową, 14,2% – na podatki, 8,1% – na budownictwo, 6% – na rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo, rybołówstwo i hodowlę ryb, 5,9% – na administrację publiczną, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, 4,8% – na edukację, 4% – na usługi komunalne, społeczne i personalne, 1,7% – na ochronę zdrowia, 0,8% – na działalność finansową, transakcje na rynku nieruchomości i wynajem.

 

2. Budżet kraju

Według wstępnych danych Ministerstwa Finansów Republiki Tadżykistanu w I kwartale 2016 r. całkowita wielkość Budżetu Państwa wyniosła 3.439,4 mln TJS. Budżet został zrealizowany w 93,5% skorygowanego planu budżetowego. Dochody Budżetu Państwa w okresie styczeń-luty 2016 r. wyniosły 2.220,9 mln TJS, wpływy z tytułu podatków stanowiły 74,4% ogółu dochodów budżetowych. Wydatki budżetowe wyniosły 2.105,4 mln TJS i zwiększyły się o 19,3%, budżet został zrealizowany z proficytem w wys. 115,5 mln TJS. Na rozwój kompleksu paliwowo-energetycznego przeznaczono 23,7% wszystkich środków, na ubezpieczenia społeczne i ochronę socjalną – 18,2%, na edukację – 15,8%, na gospodarkę komunalną, ekologię i leśnictwo – 6,9%, na ochronę zdrowia – 6%, na sektor władzy państwowej i zarządzanie – 5,3%, na transport i komunikację – 4,1%, na kulturę i sport – 2,6%, na rolnictwo, łowiectwo i rybołówstwo – 2,1%, na przemysł i budownictwo – 1,3%, na inną działalność i usługi – 0,1% oraz na wydatki nie objęte innymi kategoriami – 7,5%.

 

3. Inflacja

W ciągu pierwszych trzech miesięcy 2016 r. indeks wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł – 102,1%, w tym na artykuły spożywcze – 101,7%, na produkty nieżywnościowe – 101,8% i na płatne usługi na rzecz ludności – 104,3%. W porównaniu z analogicznym okresem 2015 roku ceny wzrosły o 6%.

Wśród produktów rolno-spożywczych w największym stopniu podrożały: jabłka (o 19,3%), groch (12,1%), ziemniaki (11,7%), zielona herbata (10,9%), cebula (9,0%), cukier (8,3%), olej bawełniany (7,9%), masło (5,4%), wódka (2,2%) wołowina (1,8%); zmniejszyły się ceny na: marchew (o 24,9%), kapustę (12%), mleko (10,6%), jaja (4,5%), mąkę (3,7%), ryż (2,7%) i jagnięcinę (1,2%). Wśród wyrobów przemysłowych szczególnie wzrosły ceny na: dywany sztuczne (o 21,1%), koszule bawełniane dla chłopców (12,4%), podkoszulki bawełniane dziecięce (11,3%), preparaty farmaceutyczne (9,6%), buty sportowe dzicięce (6,9%), tkaniny jedwabne (6,7%), pastę do zębów (5,3%), buty skórzane damskie (4,2%), garnitury męskie (3,9%), łupki azbestowo cementowe (1,7%), środki czystości (1,4%), cement (0,4%); zmniejszyły się ceny na benzynę (4,2%). Ceny i taryfy na płatne usługi dla ludności wzrosły od początku roku o 4,3%, w tym ceny biletów lotniczych – 1,9 razy, biletów kolejowych – o 5,8%, usług ambulatoryjnych – o 1,9%; odnotowano 5,1-procentowy spadek cen na dostawy gazu skroplonego. Wg. tadżykistańskich ekspertów poziom inflacji w Tadżykistanie w I kw. br. był najniższy (obok Rosji) w krajach WNP (informacja portalu Azji Plus).

W tym samym okresie indeks wzrostu cen producentów wyniósł 102%, w tym w przemyśle wydobywczym – 107,9%, w przetwórstwie – 101,1% oraz w produkcji i dystrybucji energii elektrycznej, gazu i wody – 100%. W produkcji hutniczej wzrosły ceny w przetwórstwie aluminium (o 14,8%); odnotowano wzrost cen w sektorze wydobycia metali szlachetnych – o 27,5%. W tym samym czasie, zmniejszyły się ceny wydobycia węgla brunatnego – o 36,8%. W przemyśle przetwórczym odnotowano wzrost cen na: wyroby mleczne (3,6%), oleje roślinne i tłuszcze (2%); wraz z tym, nastąpił spadek cen na wyroby tytoniowe (11,6%), wino (10,8%) i mąkę (1%). Wzrost cen w produkcji niemetalowych wyrobów mineralnych był związany ze zwiększeniem cen na cement (1%). Indeks cen producentów produktów rolnych w I kw. 2016 r. wyniósł 108,1%, ceny produkcji roślinnej wzrosły o 12,5%, ceny w hodowli żywych zwierząt spadły o 2,6%.

 

4. Bezrobocie i rynek pracy. Płace. Opóźnienia w wypłatach wynagrodzeń

a/ Wg wstępnych danych na koniec lutego 2016 r. liczba aktywnej zawodowo ludności (pracujący i oficjalnie zarejestrowani bezrobotni) wynosiła 2.280,2 tys. osób, z czego 54,7 tys. osób stanowili oficjalnie zarejestrowani w urzędach pracy bezrobotni (w tym samym okresie 2015 r. – 55 tys. osób). Tym samym, w okresie styczeń – luty stopa bezrobocia wyniosła 2,4% ludności aktywnej zawodowo.

b/ W styczniu – lutym 2016 r. nominalne dochody ludności wyniosły 4.099,3 mln TJS i wzrosły w stosunku do analogicznego okresu 2015 r. o 9%, w tym samym okresie dochody netto wzrosły o 12,8%. Wydatki pieniężne i oszczędności w okresie styczeń-luty 2016 r. wyniósły 6.251,2 mln TJS. Na zakup towarów i usług ludność wydała 40,9% całkowitej wielkości wydatków i oszczędności, na obowiązkowe wpłaty i dobrowolne składki – 17,5%.

c/ W lutym średnia płaca w gospodarce narodowej wynosiła 918,7 TJS (ok. 116 USD), tj. o 3,6% więcej niż w lutym 2015 r. Pensja minimalna wynosiła 250 TJS. Najniższy poziom płac w realnym sektorze gospodarki odnotowano w rolnictwie (287,82 TJS), a najwyższy w przemyśle wydobywczym (2.086,77 TJS) i budownictwie (2.033,06 TJS). Średni poziom płac w realnym sektorze gospodarki wynosił w lutym 2016 r. 953 TJS (dynamika 112,1%). W usługach najwyższe płace odnotowano w sektorze pośrednictwa finansowego (2.081,25 TJS) oraz w transporcie, logistyce i łączności (1.897,92 TJS). Średni poziom płac w sektorze usług wynosił w lutym 2016 r. 907,06 TJS (dynamika 100,9%).

d/ Na koniec lutego 2016 r. łączne zadłużenie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń (z uwzględnieniem lat ubiegłych) wyniosło 20.835,6 tys. TJS, w tym za styczeń - luty 2016 r. 5.549,9 tys. TJS tj. 26,6% zadłużenia. Na koniec lutego 2016 r. zadłużenie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń wzrosło w stosunku do stycznia 2016 r. o 648,4 tys. TJS (3,2%).

 

5. Przemysł

W I kw. 2016 r. wszystkie przedsiębiorstwa przemysłowe Tadżykistanu wyprodukowały łącznie produkcji o wartości 2.996,5 mln TJS, dynamika produkcji przemysłowej wyniosła 113,1% w porównaniu z analogicznym okresem 2015 r.

Produkcja przemysłu wydobyczego wyniosła ogółem 460,9 mln TJS (1,6-krotny wzrost), przemysłu przetwórczego – 1.774,4 mln TJS (dynamika 110,5%), produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody – 761,2 mln TJS (103,9%).

59,2% produkcji przemysłowej stanowił przemysł przetwórczy, 25,4% – produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody oraz 15,4% – branża wydobywcza.

Największą dynamiką wzrostu produkcji w przemyśle wydobywczym osiągnęły: materiały nierudne (140%), węgiel kamienny (120,4%), ropa naftowa (101,9%) i wydobycie soli (101,4%), najmniejszą – węgiel brunatny (90,5%) i gaz (67,8%).

W tym samym okresie, produkcja przemysłu przetwórczego zwiększyła się o 10,5% i wyniosła ogółem 1.774,4 mln TJS, w tym: produkcja artykułów spożywczych, napojów i wyrobów tytoniowych – 747,4 mln TJS, tekstyliów i odzieży – 154,7 mln TJS, innych niemetalowych produktów mineralnych – 318,8 mln TJS oraz produktów metalowych – 418,2 mln TJS. W okresie styczeń-marzec zwiększyła się produkcja artykułów spożywczych – o 5,4%: największą dynamikę wzrostu odnotowano w produkcji napojów bezalkoholowych (125,6%), wyrobów wędliniarskich (115,8%), piwa (113,6%), produktów młecznych (110,1%), mięsa (108,7%) i konserw (2,4-krotny wzrost); zmniejszyła się produkcja wódki i likerów (97,9%), makaronów (90%), olejów roślinnych (81,7%) i wyrobów cukierniczych (72,6%). Odnotowano spadek produkcji w branży tekstylnej (o 41,1%) w wyniku zmniejszenia produkcji bawełny (dynamika 49,6%), nasion bawełny (51,2%), tkanin bawełnianych (24,4%), produkcji pończoszniczej (25,8%); w branży skórzanej i produkcji obuwia wzrost odnotowano w produkcji butów (dynamika 122%), w produkcji skór (108,3%), wyrobów skórzanych chromowych (2-krotny wzrost) i obuwia gumowego (1,7-krotny wzrost). Wielkość produkcji ropy naftowej spadła o 9,8% w wyniku zmniejszenia produkcji benzyny (dynamika 78,8%), asfaltu (80,1%), oleju napędowego (88,5%), bitumu (98%) i mazutu (84%); w branży innych niemetalowych produktów mineralnych wzrost odnotowano w produkcji cementu (149,7%), w produkcji cegieł (116,9%), gipsu (119,6%), płyt marmurowych (4,7-krotny wzrost), betonu (2,3-krotny wzrost); spadek odnotowano w produkcji żelbetu (96,1%). W branży artykułów elektrycznych wzrostem charakteryzowała się produkcja kuchenek dla restauracji (125%), transformatorów (123,1%) i wyrobów kablowych (3,2-krotny wzrost).

Wartość produkcji sprzedanej osiągnęła 2.941,3 mln TJS, natomiast udział towarów nie sprzedanych w ogóle produkcji wyniósł 19,2%.

 

6. Działalność inwestycyjna i budownictwo

a/ W okresie I-III 2016 r. łączna wartość nakładów inwestycyjnych wyniosła 1.475,9 mln TJS, czyli o 18,3% więcej niż przez rokiem. 43,7% nakładów inwestycyjnych stanowiły inwestycje państwowe, 24,3% – prywatne, 28% – zagraniczne oraz 4% tzw. „łączone”.

963,9 mln TJS czyli 65,3% ogółu nakładów inwestycyjnych skierowano do sektora produkcyjnego, z czego zagospodarowano 512 mln TJS (34,7% całkowitych inwestycji kraju). Z ogólnej kwoty 1.475,9 mln nakładów inwestycyjnych 512 mln TJS przeznaczono na cele nieprodukcyjne.

458,5 mln TJS wykorzystano na budowę obiektów elektroenergetycznych (zwiększenie o 25,2% w porównaniu z I kw. 2015 r.), 136,7 mln TJS inwestycji skierowano do transportu i łączności (dynamika 144,4%), z czego 79,6 mln TJS (55,1%) stanowiły środki państwowe i własne przedsiębiorstw, a 64,8 mln TJS (44,9%) - inwestycje zagraniczne.

b/ Łączna powierzchnia przekazanych do użytku budynków mieszkalnych wyniosła 129,8 tys. m2 i była mniejsza o 8,7% niż w analogicznym okresie 2015 roku. Budownictwem mieszkaniowym w Tadżykistanie zajmują się głównie podmioty sektora prywatnego, w okresie I-III br. wybudowały one 100% budynków mieszkalnych. W I kw. 2016 r. przedsiębiorstwa podwykonawcze zrealizowały prac na kwotę 977,6 mln TJS, czyli o 250,8 mln TJS większą niż w I kw. 2015 r.

 

7. Transport

a/ W okresie I-III 2016 r. wszystkimi rodzajami transportu przewieziono ogółem 17.571,3 tys. ton ładunków (dynamika 101,9%), w tym: transportem samochodowym – 16.181,5 tys. ton (102,3%), koleją – 1.389,4 tys. ton (98,2%) i lotniczym 0,36 tys. ton. (84,5%)

b/ Przewieziono ogółem 139.077,6 tys. pasażerów (102,5%), w tym: 136.309,7 tys. osób transportem samochodowym (102,5%), 2.501,2 tys. osób – tzw. elektrycznymi środkami transportu miejskiego (100,1%), 93,6 tys. osób – koleją (103,8%) oraz 173,1 tys. osób – transportem powietrznym (113,9%).

 

8. Handel i usługi

a/ Obroty handlu detalicznego (w tym remonty samochodów, AGD i przedmiotów użytku osobistego) wyniosły 3.979,7 mln TJS i były wyższe o 363,4 mln TJS (3,7%), niż w analogicznym okresie roku 2015. W strukturze obrotów 49% stanowiły artykuły spożywcze (1.900,6 mln TJS), 51% – przemysłowe (1.978,1 mln TJS). W grupie artykułów spożywczych największy udział w obrotach handlu detalicznego miały mięso i wyroby wędliniarskie (17,3%), mąka i chleb (11,2%), warzywa i ziemniaki (6,7%), cukier i wyroby cukiernicze (5,7%) oraz oleje roślinne (3,7%), natomiast w grupie towarów przemysłowych: materiały budowlane (25,5%), samochody i części zamienne (13%), tkaniny (11,4%), obuwie, dzianiny i odzież (9,2%), produkty ropopochodne (7,3%), artykuły elektrotechniczne (3,9%) oraz lekarstwa (2,7%). 51,3% obrotów handlu detalicznego zrealizowano za pośrednictwem bazarów. 99,6% obrotów handlu detalicznego i napraw przypadało na sektor niepaństwowy. W przeliczeniu na jednego mieszkańca obroty handlu detalicznego wyniosły 459 TJS.

b/ Wartość zrealizowanych płatnych usług na rzecz ludności wyniosła 2.299,7 mln TJS (dynamika 98,4%). 44,6% ww. usług świadczyły oficjalnie zarejestrowane przedsiębiorstwa i instytucje. 41,2% ogółu płatnych usług stanowiły usługi socjalno-bytowe, 16,7% – usługi transportu pasażerskiego, 12,6% – łączności, 11,7% – edukacyjne, 4,8% – medyczne, 0,8% – komunalne oraz 12,2% – pozostałe płatne usługi.

Najwięcej płatnych usług per capita zrealizowano w Duszanbe (na kwotę 1.156,9 TJS – 4,2-krotny wzrost), najmniej – w tzw. RRP (specjalnie wydzielone rejony) (126,2 TJS– dynamika 46,2%).

 

9. Rolnictwo

a/ Ogólna wartość produkcji rolnej we wszystkich rodzajach gospodarstw wyniosła 1.101 mln TJS (dynamika 104,6%), w tym: produkcji roślinnej – 6,9 mln TJS (115,4%), zwierzęcej – 1.094,1 mln TJS (104,5%).

b/ We wszystkich kategoriach gospodarstw rolnych wyprodukowano: 1.620 ton warzyw (113,3%); wg stanu na 1.04.2016 r. obsiano i obsadzono 153.770 ha pól uprawnych (w tym zbożami i roślinami strączkowymi – 73.842 ha (dynamika 113,6%), kukurydzą – 2.548 ha (154,6%), roślinami przemysłowymi – 41.196 ha (140,5%), w tym bawełną – 28.926 ha (155,6%), ziemniakami – 5.982 ha (105,9%), warzywami – 18.025 ha (110,6%), nasionami warzyw – 5.038 ha (174,4%), roślinami basztanowymi – 5.038 ha (114,6%) i roślinami pastewnymi – 7.071 ha (95%).

c/ Według stanu na 1.04.2016 r. pogłowie bydła rogatego wyniosło 2.216,2 tys. szt. (dynamika 102,5%), owiec i kóz – 5.483,2 tys. szt. (103,8%), koni – 79,5 tys. szt. (100,2%), drobiu – 4.894,2 tys. szt. (94,4%). Wyprodukowano 31.613 ton mięsa (106%), 163.821 ton mleka (104%), 79,2 mln szt. jaj (88,4%), 330 ton wełny (105,8%).

Wartość produkcji rybnej wyniosła 4,3 mln TJS (dynamika 100%), wyłowiono 258,1 tony ryb. Wartość produkcji leśnej osiągnęła 160 tys. TJS (112,9%).

d/ Według stanu na dzień 1.04.2016 r. na stanie gospodarstw rolnych znajdowało się: 8.923 traktorów (z tego 6.201 sprawnych), 2.259 samochodów ciężarowych (889 sprawnych), 386 kombajnów ziarnowych (193), 4.533 przyczep do traktorów (3.204), 2.608 pługów (1.960), 1.926 siewników (1.554), w tym do wysiewu bawełny – 1.580 (1.339) oraz 2.473 kultywatorów (1.888).

Jak 4 lutego br. poinformował portal www.norma.uz, wg najnowszego rankingu poziomu bezpieczeństwa żywnościowego (The Global Food Security Index) firmy analitycznej The Economist Intelligence Unit, w którym sklasyfikowano 109 krajów, Tadżykistan zajął 88 miejsce.

 

10. Handel zagraniczny

a/ Ogólne obroty handlu zagranicznego wyniosły 874,2 mln USD (dynamika 90,5%), w tym: eksport – 196,9 mln USD (91,8%), a import – 677,3 mln USD (90,1%). Obroty handlowe z krajami WNP wyniosły 403 mln USD (84,8%), z czego eksport – 47,3 mln USD (87,9%), a import – 355,7 mln USD (84,4%); obroty z pozostałymi krajami wyniosły 471,2 mln USD (95,9%), z czego eksport – 149,6 mln USD (93,1%), a import – 321,6 mln USD (97,3%). Deficyt bilansu handlowego wyniósł (-)480,5 mln USD, w tym z krajami WNP (-)308,4 mln USD, z pozostałymi krajami (-)172 mln USD. Udział krajów WNP w ogólnych obrotach handlowych Tadżykistanu wyniósł 49,2%. Dominującymi grupami towarowymi w tadżykistańskim eksporcie były: metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych – 28,5% (dynamika 117,7%), produkty mineralne – 23,2% (113,6%), materiały i wyroby włókiennicze – 22,5% (96,6%), kamienie i metale szlachetne i półszlachetne – 12,3% (37,5%), produkty pochodzenia roślinnego – 2,9% (83,1%), środki transportu, maszyny i urządzenia – 2,5% (dynamika eksportu środków transportu – 153,1%, dynamika eksportu maszyn i urządzeń – 42,3%) i pozostale – 8,1%. W imporcie dominowały: produkty mineralne – 19,1% (dynamika 78,5%), środki transportu oraz maszyny i urządzenia – 25,4% (49,9% oraz 199,9%), produkty pochodzenia roślinnego – 11,3% (83,9%), produkty przemysłu chemicznego – 11,2% (124,4%), metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych – 9,7% (103%), produkty spożywcze – 5,4% (66,8%), drewno i wyroby z drewna – 3,6% (50,5%) oraz pozostale – 14,3%.

Najważniejszymi partnerami handlowymi Tadżykistanu w eksporcie były: Turcja – 31,9%, Kazachstan – 17,4%, Szwajcaria – 12,3%, Pakistan – 7,1%, Chiny – 5,6%, Iran – 5,3%, Afganistan – 5,2%, Arabskie Emiraty – 4,7%, Rosja – 3,9%, Uzbekistan – 1,8%, Włochy – 1,3%, Łotwa – 0,9% i Kirgistan – 0,7%, zaś w imporcie: Rosja – 30,4%, Chiny – 30,2%, Kazachstan – 15,5%, Turkmenistan – 4%, Turcja – 3,3%, Pakistan – 2,7%, Iran – 2,4%, Niemcy – 1,6%, USA – 1,2%, Uzbekistan – 1%, Brazylia – 0,8%, Arabskie Emiraty – 0,6%, Białoruś, Indie i Ukraina (po 0,5%).

Wg danych tadżykistańskich obroty z Polską wyniosły 1.066,7 tys. USD (dynamika 163,3%), z czego eksport do Polski stanowił 75,5 tys. USD, import 991,2 tys. USD.

b/ Wg polskich danych statystycznych obroty towarowe pomiędzy Polską i Tadżykistanem w I kwartale 2016 r. wyniosły 973,9 tys. USD (dynamika 46%), w tym eksport – 969,1 tys. USD (52%) i import – 4,8 tys. USD (2%). 29,9% polskiego eksportu stanowiły wyroby przemysłu chemicznego i pokrewnych (dynamika 180%), 14,4% - gotowe artykuły spożywcze (69%), 11,2% - wyroby różne (117.609%), 8,7% - urządzenia mechaniczne i elektryczne, do odbioru i rejestracji dźwięku (131%), 7,8% - wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (dynamika 12%), 6,4% - produkty mineralne (43%), 5% - zwierzęta żywe (0%), 4,3% - pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia (153%), 4% produkty pochodzenia roślinnego (184%), 2,8% - drewno, korek, słoma i ich wyroby oraz artykuły koszykarskie (19%). Z Tadżykistanu importowano natomiast wyroby jedynie trzech grup towarowych: urządzenia mechaniczne i elektryczne, do rejestracji i odbioru dźwięku (udział 51,5% - dynamika 214%), produkty pochodzenia roślinnego (udział 48% - dynamika 0%), wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (odpowiednio 0,4% i 0%).

 

11. Kursy walut

Średni kurs USD w I kwartale 2016 r. wynosił 7,7283 TJS (w I kw. 2015 r. – 5.4518 TJS), Euro – 8,5237 TJS (6,1446 TJS).