Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Sytuacja społeczno-gospodarcza Republiki Tadżykistanu w I kw. 2017 roku

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Jacek Michalski | 2017-09-15 11:19:17
informacja

Informacja

 

1.Produkt Krajowy Brutto

Wielkość PKB Tadżykistanu w I kw. 2017 r. osiągnęła 10.490,1 mln TJS i w porównaniu z tym samym okresem 2016 r. wzrosła o 6,5%. W strukturze PKB 21,4% przypadało na handel, naprawy samochodów, AGD i przedmiotów osobistego użytku, hotelarstwo i działalność restauracyjną; 19,7% – na przemysł, w tym energetykę, 15,1% – na transport, łączność i gospodarkę magazynową, 12,8% – na podatki, 8,5% – na budownictwo, 5,7% – na administrację publiczną, obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, 5,6% – na edukację, 5,4% – na gospodarkę rolną, łowiectwo i leśnictwo, rybołówstwo i hodowlę ryb, 3,2% – na usługi komunalne, społeczne i personalne, 2,1% – na ochronę zdrowia, 0,5% – na dzialalnośc finansową, transakcje na rynku nieruchomości i wynajem.

 

2. Budżet kraju

Według wstępnych danych Ministerstwa Finansów Republiki Tadżykistanu w I kwartale 2017 r. całkowita wielkość budżetu państwa wyniosła 4.862 mln TJS i została zrealizowana w 97,1% skorygowanego planu budżetowego. Dochody budżetu państwa w okresie styczeń-luty 2016 r. wyniosły 2.452,6 mln TJS, z czego dochody z tytułu podatków stanowiły 72,2% ogółu dochodów budżetowych. Wydatki budżetowe wyniosły 2.096,3 mln TJS i zmniejszyły się o 0,4%. Budżet zrealizowano z proficytem 356,3 mln TJS. Na cele edukacyjne przeznaczono 20% wszystkich środków; kompleks paliwowo-energetyczny – 18,2%; ubezpieczenie społeczne i ochronę socjalną – 18,1%; ochronę zdrowia – 7,4%; transport i komunikację – 3,9%; sektor administarcji państwowej i zarządzanie – 3,6%; gospodarkę rolną, łowiectwo i rybołówstwo – 3,3%; gospodarkę komunalną, ekologię i leśnictwo – 2,7%; kulturę i sport – 2,6%; przemysł i budownictwo – 0,6%; inną działalnośc i usługi – 0,1% oraz na wydatki nieobjęte innymi kategoriami – 12%.

 

3. Inflacja

W ciągu pierwszych trzech miesięcy 2017 r. inflacja w Tadżykistanie wyniosła 6,2%. W okresie styczeń-marzec 2017 r. indeks wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł – 103,2%, w tym na artykuły spożywcze – 103,8%, produkty nieżywnościowe – 100,7% i płatne usługi na rzecz ludności – 105,8%.

Wśród produktów rolno-spożywczych w największym stopniu wzrosły ceny na: cebulę (1,7-krotnie), ziemniaki (1,6-krotnie), kapustę (49,8%), marchew (31,4%), masło (5,3%), jagnięcinę (2,6%), jabłka i olej bawełniany (po 1,8%), mleko (1,2%); zmniejszyły się ceny na: jaja (8,2%), ryż (7,1%), mąkę (1,6%) i cukier (0,9%). Wśród wyrobów przemysłowych szczególnie wzrosły ceny na: tkaniny (14,1%), benzynę (11,7%), preparaty farmaceutyczne (7,9%), mydło dziecięce (6,3%), obuwie (6,1%), odzież (4,2%), meble (3,3%), łupki azbestowo cementowe (1,4%), środki czystości (1,2%); zmniejszyły się ceny na cement (o 3,3%).

Ceny i taryfy na płatne usługi dla ludności wzrosły od początku roku o 5,8%, w tym ceny biletów lotniczych – 2,3 razy, opłata za przedszkole – 20,1%, dostawy gazu skroplonego – 6,4%, ceny biletów kolejowych – o 3,9%, usług ambulatoryjnych – o 2,3%.

W tym samym okresie indeks wzrostu cen producentów wyniósł 97%, w tym w przemyśle wydobywczym – 79,7%, w przetwórstwie – 100,3% oraz w produkcji i dystrybucji energii elektrycznej, gazu i wody – 100%. W produkcji hutniczej wzrosły ceny usług związanych z przetwórstwa aluminium (o 2,8%). W wydobyciu minerałów paliwowo-energetycznych odnotowano zmniejszenie cen na wydobycie i wzbogacanie rud ołowiano-cynkowych – o 36,9%, metali szlachetnych – o 3,9%. Wśród produkcji przemysłu przetwórczego odnotowano wzrost cen na: produkcję mięsa i konserw (7,5%), oleje roślinne i tłuszcze (5,5%), chleb (0,6%); jednocześnie nastąpił spadek cen spirytusu (10,6%) i mąki (4,3%). Indeks cen producentów produktów rolnych w I kw. 2017 r. wyniósł 117,8%, wzrosły ceny produkcji rolnej (o 25%), ceny żywych zwierząt zmalały o 0,2%.

 

4. Bezrobocie i rynek pracy. Płace. Opóźnienia w wypłatach wynagrodzeń

a/ Wg wstępnych danych, na koniec lutego 2017 r. liczba aktywnej zawodowo ludności (pracujący i oficjalnie zarejestrowani bezrobotni) wynosiła 2.279,7 tys. osób, z czego 55,7 tys. osób stanowili oficjalnie zarejestrowani w urzędach pracy bezrobotni (w tym samym okresie 2016 r. – 54,7 tys. osób). Tym samym, w okresie styczeń – luty stopa bezrobocia wyniosła 2,4% ludności aktywnej zawodowo.

b/ W lutym 2017 r. średnia płaca w gospodarce narodowej wynosiła 1.083,7 TJS (ok. 136,6 USD), tj. o 18% więcej niż w lutym 2016 r. Pensja minimalna wynosiła 400 TJS. Najniższy poziom płac w realnym sektorze gospodarki odnotowano w rolnictwie (465,74 TJS), a najwyższy w przemyśle wydobywczym (1.669,43 TJS) i budownictwie (1.802,58 TJS). Średni poziom płac w realnym sektorze gospodarki wynosił w lutym 2017 r. 1.261,04 TJS (dynamika 132,3%). Natomiast, w usługach najwyższe płace odnotowano w sektorze pośrednictwa finansowego (2.639,87 TJS) oraz w transporcie, logistyce i łączności (1.994,03 TJS). Średni poziom płac w sektorze usług wynosił w lutym 2017 r. 1.043,62 TJS (dynamika 115,1%).

c/ Na koniec lutego 2017 r. łączne zadłużenie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń (z uwzględnieniem lat ubiegłych) wyniosło 42.105,5 tys. TJS, w tym za styczeń - luty 2017 r. 22.487,1 tys. TJS tj. 53,4% zadłużenia. Na koniec lutego 2017 r. zadłużenie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń wzrosło w stosunku do stycznia 2017 r. o 21.338,5 tys. TJS (200%).

 

5. Przemysł

W I kw. 2017 r. wszystkie przedsiębiorstwa przemysłowe Tadżykistanu wyprodukowały łącznie produkcji o wartości 3.944,4 mln TJS (ponad 495 mln USD), dynamika produkcji przemysłowej wyniosła w porównaniu z analogicznym okresem 2016 r 119,4%.

Produkcja przemysłu wydobywczego wyniosła ogółem 859,2 mln TJS (dynamika 143,4%), przemysłu przetwórczego – 2.039,6 mln TJS (112,8%), produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody – 1.045,4 mln TJS (117,9%).

51,7% produkcji przemysłowej stanowił przemysł przetwórczy, 26,5% – produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody oraz 21,8% – branża wydobywcza.

Największą dynamiką wzrostu produkcji w przemyśle wydobywczym charakteryzowały się: wydobycie węgla kamiennego (1,6-krotny wzrost) i wydobycie soli (114,2%), najmniejszą – wydobycie ropy naftowej (91,7%), węgla brunatnego (86,4%), materiałów nierudnych (65,1%) i gazu (62,7%). W tym samym okresie, produkcja przemysłu przetwórczego zwiększyła się o 12,8% i wyniosła ogółem 2.039,6 mln TJS, w tym: artykułów spożywczych (w tym napojów i wyrobów tytoniowych) – 881 mln TJS, tekstyliów i odzieży – 226,4 mln TJS, innych niemetalowych produktów mineralnych – 305,8 mln TJS oraz produktów metalowych – 478,3 mln TJS. W okresie styczeń-marzec 2017 r. zwiększyła się produkcja artykułów spożywczych - o 16,7%: największą dynamikę wzrostu odnotowano w produkcji wyrobów cukierniczych (2,8-krotny wzrost), wody mineralnej (dynamika 125,9%), mięsa (116,4%), napojów bezalkoholowych (125,9%), olejów roślinnych (116,9%), wyrobów wędliniarskich (106,6%), wódki i likierów (103,2%), piwa (102,1%) i produktów mlecznych (100,6%); zmniejszyła się produkcja konserw (do 73,8%). Zwiększyła się produkcja w branży tekstylnej (o 22,8%) poprzez zwiększenie produkcji przędzy bawełnianej (5,7-krotny wzrost), dywanów (2,9-krotny wzrost), tkanin bawełnianych (dynamika 122,7%), produkcji pończoszniczej (122,1%); zmniejszyła się produkcja bawełny (dynamika 53,1%), nasion bawełny (54,5%). W branży skórzanej i produkcji obuwia wzrost odnotowano w produkcji butów (dynamika 125,8%), w produkcji skór (100,3%), wyrobów skórzanych lakierowanych (100,3%) i zmniejszenie produkcji obuwia gumowego (62%). Wielkość produkcji ropy naftowej spadła o 49% w wyniku zmniejszenia produkcji benzyny (62,9%), asfaltu (5,6%), oleju napędowego (86,1%) i mazutu (91,5%); wzrost odnotowano w produkcji bitumu (114,5%). W branży innych niemetalowych produktów mineralnych wzrost odnotowano w produkcji cementu (dynamika 114%), gipsu (119,7%); spadek - w produkcji płyt marmurowych (89,6%), żelbetu (69,5%), cegieł (66,1%), wapna (59,5%), betonu (46,8%). W branży artykułów elektrycznych wzrostem charakteryzowała się produkcja żarówek energooszczędnych (dynamika 135,6%), kuchenek dla restauracji (105%); spadek - w produkcji transformatorów (82,8%%), wyrobów kablowych (19,7%). Produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody w okresie I-III 2017 r. osiągnęła 1.045,5 mln TJS (dynamika 117,9%).

Wartość produkcji sprzedanej osiągnęła 3.888,6 mln TJS, natomiast udział towarów nie sprzedanych w ogóle produkcji wyniósł 17,6%.

 

6. Działalność inwestycyjna i budownictwo

a/ W okresie I-III 2017 r. łączna wartość nakładów inwestycyjnych wyniosła 1.774 mln TJS, czyli o 20% więcej niż przez rokiem. 42% nakładów inwestycyjnych stanowiły inwestycje państwowe, 15,9% – prywatne, 40,3% – zagraniczne oraz 1,8% tzw. „łączone”.

1.047,1 mln TJS, czyli 59% ogółu nakładów inwestycyjnych skierowano do sektora produkcyjnego. Z ogólnej kwoty nakładów inwestycyjnych, 726,9 mln TJS przeznaczono na cele nieprodukcyjne.

729,9 mln TJS przeznaczono na budowę obiektów elektroenergetycznych, zwiększenie 1,6-krotne w porównaniu z I kw. 2016 r.; 154,6 mln TJS (dynamika 112,9%) inwestycji przeznaczono na transport i łączność, z czego 50,5 mln TJS (32,7%) stanowiły środki państwowe i własne przedsiębiorstw i zagraniczne inwestycje – 104,1 mln TJS (67,3%).

b/ Wartość zrealizowanych w I-III 2017 r. robót w budownictwie wyniosła 876,7 mln TJS, czyli o 100,9 mln TJS mniej niż w analogicznym okresie 2016 r. W I kw. przedsiębiorstwa wykonawcze zrealizowały robót ze środków państwowych na kwotę 12,6 mln TJS (1,4% z całej kwoty prac podwykonawczych), ze środków akcjonariuszy – 252 mln TJS (28,7%), spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – 423,5 mln TJS (48,3%), przedsiębiorstw prywatnych 7,8 mln TJS (1%), inwestycji zagranicznych – 180,8 mln TJS (20,6%).

Łączna powierzchnia przekazanych do użytku budynków mieszkalnych wyniosła 160,6 tys. m2 i była większa o 23,7% niż w analogicznym okresie 2016 roku. Budownictwem mieszkalnym w Tadżykistanie zajmują się głównie podmioty z sektora prywatnego, w okresie I-III br. wybudowały one 76,9% budynków mieszkalnych.

 

7. Transport

a/ W okresie I-III 2017 r. wszystkimi rodzajami transportu przewieziono ogółem 16.128,4 tys. ton ładunków (dynamika 98,8%), w tym: transportem samochodowym – 15.081,2 tys. ton (102,3%), koleją – 1.046,7 tys. ton (75,2%) i lotniczym 0,45 tys. ton. (106,6%)

b/ Przewieziono ogółem 137.581,7 tys. pasażerów (dynamika 99,1%), w tym: 134.821,7 tys. osób transportem samochodowym (99,1%), 2.446,4 tys. osób – tzw. elektrycznymi środkami transportu miejskiego (97,8%), 110,9 tys. osób – koleją (114,7%) oraz 202,7 tys. osób – transportem powietrznym (115,2%).

 

8. Handel i usługi

a/ Obroty handlu detalicznego (w tym remonty samochodów, AGD i przedmiotów użytku osobistego) wyniosły 4.352,1 mln TJS i były wyższe o 372,3 mln TJS (3%), niż w analogicznym okresie roku 2016. W strukturze obrotów 49% stanowiły artykuły spożywcze (2.070,4 mln TJS), 51% – przemysłowe (2.154,8 mln TJS). W grupie artykułów spożywczych największy udział w obrotach handlu detalicznego miały mięso i wyroby wędliniarskie (17,3%), mąka i chleb (11,2%), cukier i wyroby cukiernicze (6,7%), warzywa i ziemniaki (5,7%) oraz oleje roślinne (3,7%), natomiast w grupie towarów przemysłowych: materiały budowlane (25,5%), samochody i części zamienne (13%), tkaniny (11,4%), obuwie, dzianiny i odzież (10,1%), produkty ropopochodne (7,3%), artykuły elektrotechniczne (3,9%) oraz lekarstwa (2,7%). 50,6% obrotów handlu detalicznego zrealizowano za pośrednictwem bazarów. 99,6% obrotów handlu detalicznego i napraw przypadało na sektor niepaństwowy. W przeliczeniu na jednego mieszkańca obroty handlu detalicznego wyniosły 488,7 TJS.

b/ Wartość zrealizowanych płatnych usług na rzecz ludności wyniosła 2.467,3 mln TJS (dynamika 101,6%). 46,6% ww. usług świadczyły oficjalnie zarejestrowane przedsiębiorstwa i instytucje. 40,2% ogółu płatnych usług stanowiły usługi socjalno-bytowe, 17,9% – usługi transportu pasażerskiego, 14,5% – łączności, 12,5% – edukacyjne, 4,7% – medyczne, 1% – komunalne oraz 9,2% – pozostałe płatne usługi.

Najwięcej płatnych usług per capita zrealizowano w Duszanbe (na kwotę 1.255,7 TJS – 4,4-krotny wzrost), najmniej – w tzw. RRP (120,2 TJS– dynamika 42,1%).

 

9. Rolnictwo

a/ Ogólna wartość produkcji rolnej we wszystkich rodzajach gospodarstw wyniosła 1.147,9 mln TJS (dynamika 104,3%), w tym: produkcji roślinnej – 8,1 mln TJS (114,7%), zwierzęcej – 1.139,8 mln TJS (104,2%).

b/ We wszystkich kategoriach gospodarstw rolnych wyprodukowano: 1.349 ton warzyw (dynamika 83,3%); wg stanu na 1.04.2017 r. obsiano 126.632 ha pól uprawnych (w tym zbożami i roślinami strączkowymi – 61.983 ha (dynamika 83,9%), kukurydzą – 2.008 ha (78,8%), roślinami przemysłowymi – 28.733 ha (69,7%), w tym bawełną – 17.175 ha (59,4%), zasadzono ziemniaków – 5.293 ha (88,5%), warzyw – 17.201 ha (95,4%), nasion warzyw – 50 ha (73,5%), basztanowych – 5.489 ha (109%) i roślin pastewnych – 5.874 ha (82,2%).

c/ Według stanu na 1.04.2017 r. pogłowie bydła rogatego wyniosło 2.287,1 tys. szt. (dynamika 103,2%), owiec i kóz – 5.632,5 tys. szt. (102,7%), koni – 80,6 tys. szt. (101,4%), drobiu – 4.895 tys. szt. (100%). Wyprodukowano 33.272 tony mięsa (105,2%), 170.126 ton mleka (103,8%), 73,6 mln szt. jaj (93,1%), 332 tony wełny (100,8%).

Wartość produkcji rybnej wyniosła 3,6 mln TJS (dynamika 85,2%), wyłowiono 215,2 ton ryb. Wartość produkcji leśnej osiągnęła 184 tys. TJS (121,6%).

d/ Według stanu na dzień 1.04.2016 r. na stanie gospodarstw rolnych znajdowało się: 26.108 traktorów (z tego 19.129 sprawnych), 2.593 samochodów ciężarowych (1.114 sprawnych), 995 kombajnów ziarnowych (653), 9.056 przyczep do traktorów (6.790), 8.869 pługów (7.286), 2.345 siewników (1.868), w tym do wysiewu bawełny – 1.886 (1.514) oraz 3.095 kultywatorów (2.360).

 

10. Handel zagraniczny

a/ Ogółem obroty handlu zagranicznego wyniosły 775,7 mln USD (dynamika 88,7%), w tym: eksport – 230,1 mln USD (116,9%), a import – 545,6 mln USD (80,6%). Obroty handlowe z krajami WNP wyniosły 466,7 mln USD (115,8%), z czego eksport – 98,6 mln USD (2,1-krotny wzrost), a import – 368,1 mln USD (103,5%); obroty z pozostałymi krajami wyniosły 309 mln USD (65,6%), z czego eksport – 131,5 mln USD (87,9%), a import – 177,5 mln USD (55,2%). Deficyt bilansu handlowego wyniósł (-) 315,5 mln USD, w tym z krajami WNP (-) 269,5 mln USD, z pozostałymi krajami (-) 46 mln USD. Udział krajów WNP w ogóle obrotów handlowych Tadżykistanu wyniósł 60,2%.

Dominującymi grupami towarowymi w tadżykistańskim eksporcie były: produkty mineralne – 51,7% (2,6-krotny wzrost), metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych – 19,6% (dynamika 80,5%), materiały i wyroby włókiennicze – 16,4% (85,1%), środki transportu oraz maszyny i urządzenia – 8,7% (6,7-krotny wzrost eksportu środków transportu), produkty pochodzenia roślinnego – 2,5% (99,9%), kamienie i metale szlachetne i półszlachetne – 0,2% (1,6%) i pozostałe – 0,9%. W imporcie dominowały: produkty mineralne – 22,3% (dynamika 93,9%), środki transportu oraz maszyny i urządzenia – 11,8% (87,2% oraz 28,9%), produkty przemysłu chemicznego – 11,6% (82,9%), produkty pochodzenia roślinnego – 11,4% (81%), produkty spożywcze – 9,1% (134,9%), metale nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych – 8,7% (10,5-krotny wzrost), drewno i wyroby z drewna – 5,2% (115%) oraz pozostałe – 19,9%.

Najważniejszymi partnerami handlowymi Tadżykistanu w eksporcie były: Kazachstan – 34,8%, Turcja – 18,7%, Afganistan – 8%, Tajwan – 7,5%, USA – 6,5%, Chiny – 6%, Uzbekistan – 5,8%, Iran – 2,8%, Pakistan – 2,6%, Rosja i Włochy – po 1,4%, Holandia – 1,1%, Arabskie Emiraty – 0,9%, zaś w imporcie: Rosja – 39,9%, Kazachstan – 20,7%, Chiny – 12,9%, Turcja – 3,8%, Iran – 2,9%, Niemcy – 2,8%, Turkmenistan – 2,3%, Uzbekistan – 1,8%, Ukraina – 1,3%, Arabskie Emiraty – 1 %, USA – 0,9%, Indie – 0,8%, Białoruś i Pakistan – po 0,7%, Korea i Japonia – po 0,6%.

Wg danych tadżykistańskich obroty z Polską wyniosły 1.557,8 tys. USD (dynamika 146%), z czego eksport do Polski stanowił 69 tys. USD, import - 1.488,8 tys. USD.

 

b/ Wg polskich danych statystycznych obroty towarowe w okresie I-IV 2017 r. wyniosły 3,51 mln USD (dynamika 198%), w tym eksport – 3,33 mln USD (197%) i import – 180 tys. USD (212%). 15,2% polskiego eksportu stanowiły gotowe artykuły spożywcze (dynamika 239%), 13,9% - wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (214%), 6,9% - wyroby różne (366%), 11,4% - urządzenia mechaniczne i elektryczne, do odbioru i rejestracji dźwięku (224%), 9% - wyroby przemysłu chemicznego i pokrewnych (59%), 7,6% - ścier drzewny lub inny, papier, tektura (2882%), 7,3% - produkty mineralne (161%), 7,2% - pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające i współdziałające urządzenia (518%). W imporcie dominowały wyroby nieszlachetne i wyroby z metali nieszlachetnych (58,6%, dynamika 498300%) oraz materiały i wyroby włókiennicze (40,4%, dynamika 91%).

 

11. Kursy walut

Średni kurs USD w I kwartale 2017 r. wynosił 7,9704 TJS (w I kw. 2016 r. – 7,7283 TJS), Euro – 8,4872 TJS (8,5237 TJS).